عمل لازک یکی از جراحی های اصلاح دید بوده که در افراد با چشم دوربین یا آستیگمات انجام می شود. معمولا افرادی که چشم های ضعیفی دارند مجبور هستند یا عینک بزنند و یا از لنزهای تماسی استفاده کنند. همه افراد با استفاده از لنزها راحت نیستند و برخی دیگر با زدن عینک احساس ناخوشایندی دارند به همین دلیل به دنبال راهی برای برطرف کردن عیوب انکساری چشمان خود هستند. جراحی لازک یکی از بهترین روشهای ترکیبی در این زمینه است که به افراد در برطرف کردن مشکلات بینایی کمک می کند. در ادامه به بررسی موضوعاتی اعم از مزایا و معایب جراحی، نحوه انجام، کاندیدای مناسب و هزینه جراحی می پردازیم پس با ما همراه باشید.
عمل لازک چشم چیست؟
عمل لازک چشم (LASEK) یکی از روشهای پیشرفته و کم تهاجمی جراحی لیزری بوده که برای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم به کار می رود. این تکنیک نخستین بار در سال 1999 توسط متخصصان چشم پزشکی معرفی شد و به سرعت به عنوان گزینه ای موثر برای بهبود بینایی در سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفت.
در مجموع، عمل لازک یک روش تلفیقی از تکنیک های لیزیک و PRK است که با استفاده از لیزر اگزایمر، شکل سطحی قرنیه تغییر داده می شود تا نور به درستی روی شبکیه متمرکز شود و دید فرد بهبود یابد. تفاوت اصلی این جراحی با روش هایی مانند لیزیک در نحوه دسترسی به قرنیه است؛ در عمل لازک، یک لایه بسیار نازک از سطح اپی تلیوم قرنیه کنار زده می شود بدون اینکه برش عمیقی در بافت ایجاد شود. همین ویژگی باعث میشود عمل لازک برای افرادی با قرنیه نازک یا سابقه خشکی چشم، ایمن تر از لیزیک باشد.
عمل لازک به چه منظور انجام میشود؟
معمولا بیشتر افراد به دنبال جراحی لیزیک هستند، غافل از این که این جراحی برای همه افراد مناسب نیست و شاید عمل جراحی مناسب آنها لازک باشد. شاید این دو شبیه به هم به نظر برسند اما تفاوت هایی نیز با یکدیگر دارند. عمل لیزیک چشم فقط با برش قرنیه انجام می شود، در صورتی که عمل لازک چشم ترکیبی از عمل لیزیک و عمل PRK است. این جراحی در دسته جراحی عیوب انکساری چشم قرار میگیرد و به منظور اصلاح دید انجام می شود. در روش لازک از لیزر استفاده می شود و مشکلاتی نظیر دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم را برطرف می کند.
اگر پزشک شما تشخیص داده باشد که شما کاندیدای مناسبی برای لیزیک نیستید، ممکن است لازک برای شما بهترین انتخاب باشد. از آن جایی که لیزیک شامل برش عمیق در بافت قرنیه است، لازک انتخاب خوبی برای افرادی است که قرنیه نازک، صاف یا ناهماهنگ دارند.
جراحی لازک چشم چگونه انجام می شود؟
در روش لازک، نیازی به برش عمیق در قرنیه چشم نیست و فقط لایه های خارجی پوست که به نام بافت اپیتلیال شناخته می شود، برداشته می شوند. این به این معنی است که لازک برای افرادی که به لیزیک حساس هستند، مناسب تر است. اولین مرحله از لازک شامل ایجاد یک برش در روی لایه بیرونی بالای قرنیه است. سپس پزشک یک محلول مخصوص را به مدت سی ثانیه روی چشم قرار می دهد. این کار کمک می کند که لایه بالایی پوست شل شود. در مرحله بعد از لیزر برای تغییر شکل لایه میانی قرنیه یا استروما استفاده می شود. وقتی استروما به طرز صحیحی شکل گرفت، اپیتلیوم را میتوان جایگزین کرد و اجازه داد تا به طور کامل بهبود یابد. نتایجی که به دست می آید، داشتن یک دید واضح بدون عینک و لنزهای اصلاحی خواهد بود.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی لازک
مزایای عمل لازک چشم
این نوع جراحی یکی از روشهای پیشرفته و کم خطر اصلاح عیوب بینایی است که به دلیل ویژگی های منحصر به فرد خود برای بسیاری از بیماران گزینه ای ایده آل محسوب می شود. این جراحی با حفظ ساختار قرنیه و کاهش عوارض جانبی نسبت به سایر روش ها، تجربه ای ایمن و موثر را فراهم می کند. مزایای این جراحی به شرح زیر است:
- حفظ لایه اپیتلیال قرنیه
- بدون نیاز به بیهوشی عمومی
- انجام جراحی بدون خونریزی
- مناسب برای بیماران با قرنیه نازک
- بدون درد و ناراحتی در حین جراحی
- نتیجه بلندمدت مشابه با جراحی لیزیک
- خطر بسیار کم خشکی چشم پس از عمل
- عوارض جانبی کمتر نسبت به سایر روش ها
- حذف کامل وابستگی به عینک و لنزهای تماسی
- بهبود سریع و بازگشت به فعالیت های روزمره در کوتاه ترین زمان
- هزینه مقرون به صرفه در مقایسه با هزینه های طولانی مدت عینک و لنز
عوارض عمل لازک چشم
عمل لازک چشم خطرات زیادی ندارد اما یکی از عوارض جراحی لازک، احساس وجود یک جسم خارجی در چشم ها است که ممکن است پس از عمل لازک آن را تجربه کنید. احتمال دارد تا دوازده ماه در شرایط کم نور کاهش موقت بینایی را تجربه کنید. خشکی چشم عوارضی است که شایع تر بوده و حداکثر تا شش ماه ادامه دارد. بهتر است که برای رفع این مشکل به طور مرتب از قطره های خود استفاده کنید.
تاری دید هم از مشکلات بعد جراحی لازک به حساب می آید که معمولا بین شش تا نه ماه باید برطرف می شود. زمان بهبودی این روش نسبت به فمتولیزیک و اسمایل بیشتر است و باید حدود دو هفته استراحت نمایید. این زمان بهبودی مانند روش PRK است و بیماران باید برای سه یا چهار روز پس از عمل لازک چشم از لنز تماسی به عنوان بانداژ استفاده کنند تا یک لایه محافظ برای پلک های چشمک زن و سطح جراحی شده به وجود بیاید.
کاندیدای مناسب برای جراحی لازک چشم
بهتر است بدانید این جراحی برای همه مناسب نیست و تنها گروه خاصی از افراد با توجه به ویژگی های بینایی و شرایط سلامتشان، کاندیدای مناسب این روش محسوب می شوند. در ادامه به کاندیدای مناسب جراحی اشاره می نماییم:
- ثابت بودن نمره چشم: شماره چشم باید دست کم برای مدت 6 ماه تا یک سال ثابت مانده باشد تا نتیجه عمل پایدار باشد.
- سن بالای 18 سال: رشد و تغییرات بینایی تا حدود 18 سالگی ادامه دارد، بنابراین لازک فقط برای افراد بالغ مناسب است.
- نداشتن بیماری چشمی فعال: افرادی که دچار بیماری هایی مانند قوز قرنیه، آب مروارید، یا خشکی چشم هستند، معمولا کاندید مناسبی برای لازک نیستند.
- سلامت عمومی مناسب و سیستم ایمنی قوی: افرادی که از بیماری های خودایمنی یا دیابت کنترل نشده رنج می برند، معمولا برای این عمل مناسب نیستند.
- داشتن قرنیه نازک: افرادی که ضخامت قرنیه شان برای جراحی لیزیک مناسب نیست اما هنوز امکان انجام لازک را دارند، میتوانند از این روش بهره مند شوند.
- عدم تمایل یا نارضایتی از استفاده از عینک و لنز: کسانی که به دنبال راهی دائمی برای رهایی از عینک یا لنز هستند با مشورت پزشک از لازک بهره مند می شوند.
- نزدیک بینی کمتر از 6 دیوپتر، دوربینی کمتر از 2 دیوپتر و آستیگماتیسم کمتر از 3 دیوپتر: این عمل برای اصلاح درجات خفیف تا متوسط مشکلات انکساری طراحی شده است.
- ورزشکاران رزمی و افراد با مشاغل پرخطر: کسانی که در معرض ضربه به چشم هستند (مثل نیروهای نظامی یا ورزشکاران حرفه ای) چون در لازک فلپ عمقی ایجاد نمی شود، گزینه ای ایمن تر برایشان است.
مدت زمان عمل جراحی لازک چشم
این جرادحی از جمله عمل های سرپایی و سریع محسوب می شود که بدون نیاز به بیهوشی عمومی انجام می گیرد. بیمار در طول عمل کاملا بیدار است و تنها با استفاده از قطره های بی حسی موضعی، هیچگونه دردی را احساس نخواهد کرد. این ویژگی باعث می شود فرآیند جراحی نه تنها راحت بلکه برای بسیاری از بیماران بدون استرس باشد.
مدت زمان انجام این عمل بسیار کوتاه بوده و به طور معمول بین 5 تا 10 دقیقه برای هر چشم طول می کشد. البته عوامل مختلفی مانند وضعیت بینایی بیمار، میزان عیوب انکساری، شرایط قرنیه، سطح همکاری بیمار و همچنین مهارت و تجربه جراح در این مدت زمان تاثیرگذار می باشند. در مجموع کل فرآیند جراحی برای هر دو چشم کمتر از 30 دقیقه به پایان می رسد.
دوره بهبودی جراحی لازک
بعد از انجام عمل لازک مانند هر روش جراحی دیگری یک دوره بهبودی یا نقاهت وجود دارد که طی آن چشم ها به تدریج ترمیم می شوند و نتیجه نهایی عمل مشخص می گردد. در لازک، بیمار معمولا نیازی به بستری شدن یا استراحت طولانی مدت ندارد و در همان روز عمل به خانه بازمیگردد.
با این حال در روزهای ابتدایی پس از جراحی ممکن است تاری دید، احساس سوزش یا اشک ریزش وجود داشته باشد که از علائم طبیعی فرآیند بهبودی هستند. استفاده منظم از قطره های تجویز شده توسط بهترین متخصص چشم تهران، پرهیز از مالیدن چشم و محافظت از آن در برابر نور شدید یا گرد و غبار،در کنترل این علائم بسیار موثر است. هرچند بسیاری از بیماران طی چند روز ابتدایی شاهد بهبود نسبی بینایی خود هستند اما برای تثبیت کامل دید و رفع تمام عوارض احتمالی ممکن است بین 3 تا 6 ماه زمان نیاز باشد.
مراقبت های قبل از عمل لازک چشم
قبل از این که عمل لازک را انجام دهید، پزشک معاینات کاملی را برای چشم های شما انجام می دهد. این معاینات شامل آزمایشاتی برای اندازه گیری ضخامت قرنیه، ثابت ماندن شماره چشم برای شش ماه و فشار چشم خواهد بود. این آزمایشات قبل از عمل به پزشک شما برای تصمیم گیری کمک می کند که آیا شما برای جراحی لازک مناسب هستید یا خیر. حدود یک هفته قبل از جراحی لازک چشم، باید از لنزهای تماسی خودداری کنید زیرا لنزها به طور موقت شکل قرنیه شما را تغییر می دهند. همچنین باید از آرایش چشم و اطراف آن ها در روز عمل خودداری کنید.
مراقبت های بعد از جراحی لازک چشم
بعد از انجام عمل لازک، رعایت دقیق مراقبت های بعد از جراحی نقش بسیار مهمی در سرعت بهبودی و جلوگیری از بروز عوارض احتمالی دارد. مهمترین مراقبت های بعد از لازک چشم به شرح زیر است:
- اجتناب کامل از مالیدن چشم ها
- استفاده منظم از قطره های چشمی تجویز شده
- زدن عینک آفتابی در فضای بیرون به مدت دست کم سه ماه
- پرهیز از شنا و رفتن به استخر یا سونا تا سه هفته بعد از عمل.
- پرهیز از آرایش چشم ها حداقل به مدت 15 روز پس از جراحی
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از خشکی چشم و تسریع روند ترمیم
- اجتناب از نگاه طولانی به موبایل، تلویزیون یا لپ تاپ در ۲۴ ساعت اول
- پرهیز از رانندگی تا زمانی که دید کاملا پایدار و تایید پزشک حاصل شود.
- استفاده از عینک محافظ در منزل در سه روز اول و در محیط های آلوده یا شلوغ
- خودداری از انجام فعالیت های سنگین، ورزش یا بلند کردن اجسام در چند هفته اول
- خودداری از رفت و آمد در مکان های آلوده، پر گردوغبار یا با دود شدید تا زمان بهبودی
- پرهیز از شستن صورت و تماس مستقیم آب یا شامپو با چشم ها در سه روز اول پس از عمل
هزینه عمل لازک چشم
هزینه جراحی لازک چشم نسبت به سایر روشهای جراحی لیزری چشم مانند لیزیک یا فمتولیزیک معمولا کمتر است و به همین دلیل برای بسیاری از افراد گزینه ای مقرون به صرفه تر محسوب می شود. با این حال، مبلغ نهایی این جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل تخصص و تجربه پزشک، تجهیزات مورد استفاده، موقعیت جغرافیایی کلینیک یا بیمارستان و شدت مشکل بینایی می شود.
در برخی موارد، بیمه های درمانی بخشی از هزینه این جراحی را پوشش می دهند به خصوص اگر عمل به دلایل درمانی انجام شود. بنابراین قبل از انجام جراحی توصیه می شود که بیمار با پزشک معالج و شرکت بیمه خود مشورت کند تا از شرایط پرداخت و امکان بازگشت هزینه ها مطلع شود. در مقایسه با سایر جراحی ها، لازک به دلیل عدم نیاز به تجهیزات پیشرفته تر مانند لیزر فمتو یا تکنولوژی های خاص در لیزیک، اقتصادی تر است.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، جراحی لازک چشم یکی از روشهای موثر، ایمن و کم عارضه برای اصلاح مشکلات بینایی مانند نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم است. این عمل با حفظ ساختار قرنیه و کاهش خطرات ناشی از جراحی های عمیق تر، گزینه ای مناسب به ویژه برای افراد با قرنیه نازک محسوب می شود. مزایای فراوانی همچون عدم نیاز به بیهوشی کامل، کاهش احتمال خشکی چشم، بهبودی سریع و حذف وابستگی به عینک یا لنز، جراحی لازک را به انتخابی مطمئن برای بسیاری از بیماران تبدیل کرده است.